Kick-off van project ‘Digitale ontdekkingen langs de Wunderline’: netwerkpartners krijgen eerste impressie van ‘Wonder van’-app

Op dinsdag 22 september vond in de Duitse stad Leer de kick-off plaats van het project ‘Digitale ontdekkingen langs de Wunderline’. Deze kick-off werd georganiseerd door de stad Oldenburg, tevens de trekker van het project. In de Kulturspeicher in Leer kwamen projectpartners en deelnemende gemeenten langs de lijn bijeen, waar zij kennis konden maken met elkaar. Ook kregen zij aan de hand van een presentatie een introductie tot de app ‘Het Wonder van’, die centraal staat in het project.

‘Het Wonder van’-app

Met de ‘Het wonder van’-app kun je straks aan de hand van een puzzeltocht de ‘wonderen langs de lijn’ ontdekken. Iedere plaats stelt zich voor met een eigen ‘wonder’, dat de plaats uniek en interessant maakt. Dit zijn bijvoorbeeld een karakteristiek thema, een (historische) gebeurtenis, een bekend persoon of een geografische bijzonderheid. In Bunde zou dit bijvoorbeeld de witte vrouw van Bunderhee zijn en in Groningen het paard van ome Loeks. Met behulp van een virtuele verteller ga je op zoek naar het wonder, dat in Augmented Reality wordt weergegeven op je telefoon. Bij Augmented Reality worden objecten in 3D-elementen weergegeven als onderdeel van de werkelijkheid en zo zichtbaar gemaakt. Alle wonderen maken deel uit van een overkoepelend Wunderline-verhaal en zijn met elkaar verbonden. De app moet in april 2021 in de lucht zijn.

Digitale ontdekkingen langs de Wunderline

‘Digitale ontdekkingen langs de Wunderline’ is in het leven geroepen om meerwaarde te geven aan de Wunderline, de spoorverbinding tussen Groningen en Bremen, die de aankomende jaren verbeterd wordt. Hiervoor is een app in ontwikkeling, waarmee reizigers de stations en gemeenten langs het tracé op speelse wijze kunnen leren kennen.

Samenwerking

‘Digitale ontdekkingen langs de Wunderline’ is een project van het netwerk Ketenmobiliteit van de Wunderline. Naast de provincie Groningen zijn ook de gemeenten Groningen, Midden-Groningen, Oldambt, Landkreis Leer, Jümme, Bunde, Weener, Westoverledingen, Leer, Landkreis Ammerland, Apen, Westerstede, Bad Zwischenahn, Oldenburg, Landkreis Oldenburg, Hatten, Hude, Ganderkesee en Delmenhorst aangesloten bij het netwerk Ketenmobiliteit.

Start werkzaamheden aan traject Groningen-Winschoten

Vanaf december 2020 gaan er naast stoptreinen ook sneltreinen rijden tussen Groningen en Winschoten. In de ochtendspits gaan vijf extra treinen rijden, in de avondspits acht. De inzet van sneltreinen zorgt voor een kortere reistijd, een betere spreiding van reizigers en daarmee meer kans op een zitplaats. Om dit te kunnen realiseren moeten sporen en stations worden aangepast. Volgende week start ProRail met de werkzaamheden.

Start werkzaamheden

Vanaf maandag 14 september werkt ProRail aan station Zuidbroek. Oude sporen die niet meer in gebruik zijn worden verwijderd. In de periode van 10 t/m 19 oktober (herfstvakantie) werkt de aannemer dag en nacht op alle locaties. Naast sporen en stations worden ook overwegen aangepakt en zo veiliger gemaakt.

Wunderline

De aanpassingen aan het spoor zijn ook noodzakelijk voor de Wunderline, omdat de verbinding Groningen-Winschoten onderdeel is van het Wunderline-traject. Hiermee komt de realisatie van de Wunderline dus een stapje dichterbij.

Wil je meer weten over het project Sneltrein Groningen-Winschoten en de werkzaamheden? Lees dan deze blog.

Deutsche Bahn start onderzoek van bouwgrond Wunderline

Medio juli start Deutsche Bahn met een bodemonderzoek op verschillende plaatsen langs het spoor tussen de Nederlands-Duitse grens en de Duitse plaats Ihrhove. De spoorwegbeheerder voert in de aankomende maanden diverse boringen uit in het gebied, dat de bouwgrond vormt voor de geplande spooruitbreiding van de verbinding Groningen-Bremen (Wunderline). Naar verwachting loopt het onderzoek tot en met eind september.

Onderzoek bouwgrond Deutsche Bahn

Van juli tot en met september worden diverse boringen uitgevoerd om de bouwgrond te onderzoeken voor de geplande spooruitbreiding van de Wunderline. Van 22 juli tot 17 augustus 2020 werkt Deutsche Bahn rondom station Ihrhove en langs het spoor tussen Ihrhove en de Friesenbrücke. Tussen 24 augustus en 27 september 2020 vinden werkzaamheden plaats tussen de Friesenbrücke en de Nederlands-Duitse grens.

Spooruitbreiding Wunderline

Een uitbreiding van het spoor is nodig om de Wunderline in 2024 te kunnen laten rijden. Het spoor moet aangepast worden vanwege een snelheidsverhoging op het traject en om dit te kunnen realiseren wordt de stabiliteit van de ondergrond onderzocht.

 

 

Inspraakprocedure Friesenbrücke van start

Bron: de Friesenbrücke bij Weener. Beeld: DB Netz AG/Alexander Heinemann

Op 12 mei 2020 is de inspraakprocedure voor de Friesenbrücke van start gegaan. Dat wil zeggen dat belanghebbenden tot 23 juli kunnen reageren op het ontwerpplan voor de nieuwe draaibrug, dat Deutsche Bahn eind 2019 bij de Duitse federale spoorwegautoriteit Eisenbahn-Bundesamt heeft ingediend. Hiermee komt de herbouw van de Friesenbrücke steeds dichterbij. Eind 2024 zal de brug gereed moeten zijn, tegelijkertijd met de eerste stap van de realisatie van de Wunderline.

Inspraakprocedure

Alle ontvangen reacties worden meegenomen in de vaststellingsprocedure, die moet leiden tot een zogenaamd ‘Planfeststellungsbeschluss’. Meer informatie over de verdere procedure is te vinden op de website van Deutsche Bahn: www.deutschebahn.com/pr-hamburg-de/aktuell/presseinformationen/Erneuerung-der-Friesenbruecke-Oeffentliche-Auslage-der-Planfeststellungsunterlagen–5196014.

Herbouw Friesenbrücke

In 2015 werd de Friesenbrücke aangevaren door een vrachtschip, waardoor het treinverkeer tussen Groningen en Leer stil kwam te liggen. Inmiddels heeft Deutsche Bahn een plan opgesteld voor de herbouw van de spoorbrug, die zich bevindt bij het Duitse Weener en over de Ems loopt. De nieuwe Friesenbrücke wordt een draaibrug en zelfs één van de grootste van Noordwest-Europa. Daarbij komt ook weer een deel voor fietsers en voetgangers. Volgens de huidige plannen wordt in 2021 met de bouw van de brug gestart en is deze in 2024 gereed.

Wunderline

Met het gereedkomen van de Friesenbrücke gaan ook de treinen weer rijden tussen Groningen en Leer. Een belangrijke voorwaarde voor de Wunderline, die gebruik gaat maken van dit traject. Als de tweede stap van de Wunderline in 2030 klaar is, reis je in iets meer dan twee uur van Groningen naar Bremen. Nu duurt die reis nog twee uur en drie kwartier.

 

Wunderline en Eems Dollard Regio ondertekenen grensoverschrijdende Samenwerkingsagenda

Op 4 juni 2020 zijn de Wunderline en de Eems Dollard Regio een samenwerkingsovereenkomst aangegaan. Wunderline-projectleider Tjeerd Postma en EDR-directeur Karel Groen zetten in Bad Nieuweschans hun handtekening onder de overeenkomst, die de grensoverschrijdende samenwerking een impuls moet geven.

Intensievere samenwerking

De Wunderline en de EDR zullen de komende jaren intensiever samenwerken, zowel binnen bestaande als bij nieuwe projecten. De beide partijen zetten zich in om de grensregio te versterken en hiermee een potentieel van op termijn 1900 grensreizigers voor de Wunderline te realiseren. De focus ligt hierbij op arbeidsmarkt, onderwijs, cultuur en toerisme.

Binnen deze domeinen is de EDR al erg actief. Zo geeft zij via het Europese INTERREG V A grensoverschrijdende project “Arbeidsmarkt Noord” vele impulsen aan de grensoverschrijdende arbeidsmarkt en scholing. Scholieren, werkzoekenden en bedrijven maken op deze wijze kennis met de mogelijkheden over de grens en vinden zo een nieuwe opleiding, stageplek of baan.

Tevens worden vanuit het project “Net(z)werk +” vele grensoverschrijdende initiatieven ondersteund die de grensoverschrijdende sociaaleconomische samenwerking versterken.

Eems Dollard Regio

Met de Eems Dollard Regio haalt de Wunderline een grote speler in huis. De organisatie staat al ruim 43 jaar aan de basis van de grensoverschrijdende samenwerking tussen de vele gemeentes aan beide zijden van de grens. Een mooie kans voor de Wunderline om te leren van haar kennis en ervaring en om tegelijkertijd zelf een impuls te geven aan dit thema. Hierbij vervult de Wunderline een complementaire rol.

Grensoverschrijdende samenwerking

Grensoverschrijdende Samenwerking is één van de drie speerpunten van de Wunderline, naast Ketenmobiliteit en Spoor. Op 7 februari 2019 is voor deze drie speerpunten een zogeheten totaalpakket getekend. Hierbij is voor het Spoor een realisatieovereenkomst gesloten met onder andere de Länder Niedersachsen en Bremen. Voor het speerpunt Ketenmobiliteit (de aansluiting van verschillende vervoersvormen op de Wunderline) is een intentieverklaring ondertekend. Hiermee is de Wunderline niet alleen een spoorverbinding tussen Groningen en Bremen, maar ook een middel om de grensoverschrijdende sociaaleconomische samenhang tussen Noord-Nederland en Noordwest-Duitsland te versterken; voor de gemeenten langs de lijn heeft dit een grote meerwaarde. De samenwerking met de EDR sluit hier goed op aan.

Reconstruction Friesenbrücke closer to realisation

The reconstruction of the Friesenbrücke is coming closer to realisation. At the end of 2015, this German railway bridge was hit by a freighter. No railway traffic between Groningen en Leer was possible since. At the end of last year, DB Netz AG officially applied for the start of the approval procedure with the German Federal Railways Authority (‘Eisenbahnbundesamt’, EBA) for rebuilding the bridge. Approval of EBA is required for starting the reconstruction.

This year, neighbors and stakeholders will be informed about DB’s plans for the Friesenbrücke. Responses are possible through ‘Anhörungsverfahren’: an officially stated viewpoint in writing.

New bridge
The Friesenbrücke crosses the river Eems near the German town of Weener and is part of the future Wunderline-route. The Wunderline is the improved railway connection between Groningen and Bremen. According to current planning, the new Friesenbrücke will be in place by the end of 2024, enabling trains between Groningen and Leer again.
The new railway bridge will be one of the largest swing bridges in North-Western Europe, 50 meters wide. The new bridge also gives room to a 2,5 meters wide foot- and cycle path and a shoulder.

Wunderline
Finishing the reconstruction of the Friesenbrücke at the end of 2024 is an important milestone in building the Wunderline. This will immediately shorten the trip between Groningen and Bremen with about 20 minutes. Once the Wunderline will be completed in 2030, you will be able to travel directly from Groningen to Bremen in a little less than 2 hours. At the moment, the same trip takes you 2 hours and 45 minutes.

Information
Further information on the Anhörungsverfahren and meetings will soon be available at https://bauprojekte.deutschebahn.com/p/friesenbruecke.

150 year celebration of the Oldenburg-Leer railway connection

How Oldenburgers and the ‘East Frisians’ grew closer to each other

by Rüdiger Zu Klampen

Source

Not all were pleased with the new railway connection. Yet it did provide significant new incentives. How exactly did that work? And what are Deutsche Bahn’s (German National Railways) future plans for this 55 kilometres long railway connection?

OLDENBURG /LEER – Anyone who nowadays travels by the train from Oldenburg to Leer, reaches his or her destination in about 40 minutes. This obviously wasn’t the case 150 years ago, when the Oldenburg-Leer railway connection was opened. According to the original timetables, it used to take from 1 hour and 22 minutes (the fastest connection) to 2 hours and 13 minutes (the slowest connection) to get there. In its first year, the train stopped – as it also does now during its 55 kilometres long journey – in Bad Zwischenahn, Ocholt and Augustfehn, as well as in Apen, Stickhausen and Nortmoor. The railway connection was opened on 15 June 1869.
Oldenburg-Leer was the second railway line which was made operational by the brand new “Großherzoglich-Oldenburgische Eisenbahn” (GOE). A few years earlier, in 1867, the connection between Bremen and the Wilhelmshaven (Heppens) Naval Base was opened. The costs involved implementing this railway connection proved to be lower than estimated, which maybe was an extra incentive to further expand the railway network.

What’s the opinion of Horst Hollmann – a railway enthusiast – of this railway connection?
At that point in time, expanding the Bremen-Oldenburg railway connection to Leer in particular seemed to make sense, according to the chronicler Hans-Jürgen Gaida. In his book “Dampf zwischen Weser und Ems” (Steam between the Weser and the Ems) he explains that the objective was to not only open up the Oldenburg region, but also to literally “lead East Frisian traffic through Oldenburg territory”. Apparently a major (economic) boost was expected due to these measures.

New railway connection with benefits
In the city of Leer the railways were not a new phenomenon. Eastern Frisia had already been connected to the interregional railway network through the Emsland Railway Line of the Kingdom of Hannover (later Prussia). However, for about 13 years (up to 1869) the Eastern Frisians used to literally travel around the Oldenburg region. The planned new railway connection therefore offered major benefits: “The railway connection to Hannover is 74 kilometres less long than via Oldenburg”, Egbert Meyer-Lovis, the spokesperson of the northern region railways, states. To this day, it is indeed “one of Lower Saxony’s major railway connections”. Yet, the history of the railway line is also marked by a dark side: it was used to transport Jews and other victims from Westerbork – a Dutch transit camp during WW2– to the concentration camps. A commemorative plaque in front of the Leer Railway Station reminds us of this dark period in time.

150 years ago the Oldenburgers had already started widening their horizon far beyond Leer, towards the Netherlands. The Dutch too had from quite early on been greatly interested in a Groningen-Bremen railway connection via Leer-Oldenburg. They were even prepared to co-finance the border-Leer railway stretch. Nowadays, this once again proves to be a very hot topic as is demonstrated by the German-Dutch initiative promoting a fast railway connection between Groningen and Bremen (the so-called ‘Wunderline’). The heart of this connection is Oldenburg-Leer. However, a few challenges still remain to be solved here. Such as the reconstruction of the destroyed railway bridge across the Ems near Weener.

In 1869, plans to realise the Oldenburg-Leer connection had also been a source of many a conflict. An example: Westerstede, the capital of the Ammerland, was not to be part of the railway connection! Instead, the planners preferred a shorter, less expensive railway connection via Bad Zwischenahn.

A boost for the region
This later turned out to be a milestone in the touristic success story of this future health resort, while chronicles also reflect that other regional (tourist) establishments near the minor railway stations such as Bloh also benefitted from the newly generated train tourism. At the same time, the railway connection also offered new opportunities for the Eastern Frisia coastal towns and islands. It was simply a matter of logic and common sense: every journey used to once be a quite time-consuming affair, either by horse or by horse and wagon. Yet now, completely new prospects emerged for travellers, manufacturers and tradesmen.

The Oldenburg-Leer railway connection was very well received. The connection offered a “major boost towards the development of the North-Western region”, according to Lioba Meyer, who in 2017 – together with Florian Nikolaus Reiss – co-wrote the most recently published work about the regional railway history, titled “Höchste Eisenbahn” (the Most Nothern Railway Connection). It gave an (economic) boost to harbours and companies, yet also to the production of agricultural raw materials including peat.
Soon freight stations and loading platforms for cattle started to appear all over the region. The new railway connection also boosted the up-coming industrial sector. A perfect example in this context is the iron foundry in Augustfehn. Practically overnight, they were able to transport their products much easier by rail. Peat companies also started using the new railway services.
Still, a large portion of the peat remained in the region, as it was used to fuel the steam locomotives of the Großherzoglich-Oldenburgische Eisenbahn!

What’s on the programme to mark the 150 year celebration of the Oldenburg-Leer railway connection? Ocholt example
The Oldenburg-Leer railway connection, which allowed people to reach other parts of the region from Ocholt (to Cloppenburg and to Varel/Ellenserdamm) as well as from Bad Zwischenahn (to Edewechterdamm), is more than just an interesting piece of railway history. Its future looks bright and exiting as well.

What specifically are the plans regarding the Oldenburg-Leer railway connection?
For the coming years a few changes are likely to be implemented. In this respect, the spokesperson of the regional transportation company (LNVG/Hannover), Rainer Peters, mentions the “Wunderline” project – a joint venture regarding a Groningen-Leer-Oldenburg-Bremen railway connection. Regarding this project, a joint commitment was signed between Lower Saxony, Bremen and the Province of Groningen. Within the first development phase (implementation date: the end of 2024) a travelling time of 2 and a half hours shall be realised. To achieve this, no further adjustments along the Oldenburg-Leer railway line shall be necessary. However: during the second development phase (intended implementation date: the end of 2030) travelling time shall be reduced to 2 hours and 10 minutes. This second phase requires “a phased double-tracked expansion of the railway track between Leer and Oldenburg”. According to information made available to our newspaper, the railway track Augustfehn-Stickhausen appears to be the best option in this context.

About the history of the Augustfehn railway station
In the eyes of Hans Joachim Zschiesche, regional chairman of Pro-Bahn for Eems-Jade, a second railway track along the whole railway connection is simply a pressing necessity or else the railway connection would become “far too cramped”. Zschiesche would like to extend the Regio-S-Bahn Bremen-Oldenburg-Bad Zwischenahn to Leer – “offering an abundance of proper connections on the Westfalen-Bahn” (RE 15).

Improved connections in Leer?
Considerable changes are scheduled in Leer: after the second development phase is completed minor connections are to be realised there involving the Regionalexpress (RE) 1 as well as the Express Train from Oldenburg on the RE 15 towards Emsland, according to LNVG spokesperson Peters. He furthermore refers to the planned modernisations in this context of the Augustfehn (2021/22) and the Westerstede-Ocholt (2024/25) railway stations. “Both the Federated State of Lower Saxony as well as the railways opt for a barrier-free expansion”, the spokesperson of railway connections Egbert Meyer-Lovis confirms.

And last but not least: by 2023 ‘highly comfortable’ new double deck regional express trains shall be deployed between Norddeich and Hannover, as is announced by LNVG spokesperson Peters. The intention is to implement multi-destination trains, which can be split in Oldenburg (for the destinations Leer and Wilhelmshaven).

Pro Bahn is even taking things a step further: spokesperson Zschiesche stated he could even imagine the IC-connection Oldenburg-Leer to be linked to the Wunderline trains, which would thus allow Wilhelmshaven to be included in the railway network as well.